Een heerlijk lentezonnetje verwelkomde ons al bij aankomst bij het Stroomhuis. De dag kon eigenlijk al niet meer stuk. We werden weer heerlijk ontvangen met koffie en thee en togen toen naar de 1e verdieping. Hier werd ons een interessante film getoond over weidevogels. Wim Mast verwees, ter introductie van deze film, nog even naar de uitzending van Pauw en Witteman van de avond ervoor, waarbij het thema weidevogels ook uitvoerig was besproken. Geinteresseerden  die genoemde uitzending gemist hebben kunnen nog een kijkje nemen op het internet bij www.uitzendinggemist.nl. In de film werden vele weidevogels aangehaald en voor ons het deel over de kievit en de grutto extra aandacht gegeven. De weidevogels hebben het slecht in Nederland. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: 1) De ontwatering van bouwland en daarmee samenhangend de daling van de grondwaterstand. Hierdoor is de bovenste laag van de grond droger en harder geworden en leven in deze laag aanzienlijk minder bodemdiertjes. 2) Het eerder bemaaien van het grasland door de boer dan vroeger, zodat boeren hun grasland dubbel zo vaak kunnen bemaaien tijdens het groeiseizoen. 3) De intensievere begrazing van het land, zodat veel legsels worden vertrapt door koeien.

Een ligboxenstal zou voor de huidige runderen beter geschikt zijn. Vraag is echter of voor dergelijke aanpassingen geld vrij kan worden gemaakt, want het grootste deel van de runderen is in eigendom van het Gelders Landschap. Het Gelders Landschap heeft ongeveer 40 Witterikken, ook wel Ruggelingen genoemd vanwege de doorgaans witte streep op hun rug, aangekocht en in beheer van Jan Koole gegeven met het doel deze zeldzame rundersoort te beschermen. Witterikken maken deel uit van het Fries Hollandse ras en kunnen slechts door het kruisen met andere 'niet-Witterik' soorten, zoals het Zwart bonte ras,  in stand worden gehouden. Dit rund is inmiddels niet meer geschikt gebleken voor de melk-, danwel de vleesproductie en zal, zonder ingrijpen van natuurbeschermers, uiteindelijk het veld ruimen.

De vader van Jan had destijds zo'n 40 stuks melkkoeien op de boerderij. In januari j.l. heeft zijn zoon deze koeien - met pijn in het hart - van de hand moeten doen vanwege het feit dat de melkopbrengsten tegenwoordig niet meer opwegen tegen de hoge kosten die gedaan moeten worden om de mest te kunnen uitrijden of te laten afvoeren. De boer van tegenwoordig betaalt een hoge prijs voor deze zogenaamde mestrechten. Jan rekende ons eventjes voor dat een boer tegenwoordig slechts 0,28 ct per liter melk krijgt, terwijl hij voor diezelfde liter al gauw een slordige 0,33 ct aan kosten maakt. In de Supermarkt zag ik dat je als klant voor een literpak melk zo'n 0,75 ct betaalt. Jan prijst zich echter nog gelukkig dat zijn melkkoeien binnen de familie zijn gebleven; hij heeft zijn koeien en het bijbehorende melkquotum aan zijn broer in Denemarken verkocht. Dit quotum blijft nog tot 2015 van kracht. Jan heeft nog wel wat jongvee in eigendom gehouden, evenals een oude dame van 11 jaar oud die in de stal achter op het erf vrijelijk tussen de kleintjes kan rondlopen. Deze koe is te groot en te oud om nog in de grupstal te kunnen verblijven; als zij zou gaan liggen in de grupstal, zou ze haar poten niet voldoende kwijt kunnen.

Wim S. gaf ook aan dat er tegenwoordig meer oog begint te komen voor het dierenwelzijn. Veel koeien, de zgn. 'dikbil'-koeien, zijn zo enorm doorgefokt t.b.v. de vleesproductie van de mens dat zij niet meer zelfstandig in staat zijn om hun eigen kalveren te werpen. Bij de nieuwe generatie koeien wordt hier beter op gelet en zal ernaar gestreefd worden de hoeveelheid vlees vs. de hoeveelheid ruimte in de koe (ruimte van het bekken e.d.) beter in verhouding te laten zijn. Hoewel deze diervriendelijke geluiden ons als natuurliefhebbers als muziek in de oren klinken, is deze maatregel natuurlijk in eerste instantie bedoeld om economisch voordeel op te leveren. Het zal namelijk enorm in de portemonnaie schelen of er iedere keer een dierenarts moet komen om een koe middels een keizersnede te verlossen of dat de koe dat gewoon weer zelf kan doen met de boer erbij omdat dat hetgene is waarvoor hij misschien ooit eerder boer is geworden.

Middels een stok werd het nest van een grutto gemarkeerd. In het nest lag een groen ei en het nest lag mooi beschut achter een polletje gras en naast een koeienvlaai. Een plek waar menig rund omheen zal lopen alvorens hij een pollletje gras zal verorberen. De grutto is een erg kwetsbare weidevogel, met name omdat hij bij verstoring geen nieuw legsel meer begint. In natuurbeschermingsland is wel eens discussie over het feit wie je nu eigenlijk dient met het plaatsen van stokken: de weidevogels of diens predatoren. Wim beaamde dat via wetenschappelijk onderzoek inderdaad is aangetoond dat kraaien dankzij het opzoeken van een markeringsstok in de weide feilloos de plek van een nest vinden en daardoor vrij gemakkelijk de eieren kunnen verschalken. Ook vossen volgen de reuksporen van mensen en hoeven deze sporen maar te volgen om in een weiland vrij snel een gemarkeerd nest te vinden. De groep veldwerk weidevogels, waar ook Wim deel van uitmaakt, probeert daarom altijd zo min mogelijk naar de nesten toe te gaan.

Eef Merkelbach